Một nghiên cứu được công bố tại Hội thảo Khoa học Quốc tế về Công nghệ và Sức khỏe số – INCOTEH 2026 đã đề xuất việc kết hợp công nghệ VR/AR với các bài tập Thái Cực Quyền nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Theo nhóm tác giả, Thái Cực Quyền là một phương pháp luyện tập truyền thống có nguồn gốc từ Trung Hoa, nổi bật với các động tác chậm rãi, liên tục và có sự phối hợp giữa vận động cơ thể, hơi thở và khả năng tập trung tinh thần. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh việc luyện tập Thái Cực Quyền thường xuyên giúp cải thiện khả năng giữ thăng bằng, tăng cường sức mạnh cơ bắp, nâng cao chức năng tim mạch, giảm căng thẳng và cải thiện sức khỏe tinh thần. Đây cũng là hình thức vận động phù hợp với người cao tuổi, người sau tai biến mạch máu não, bệnh nhân Parkinson hoặc những người gặp hạn chế về vận động.
Điểm mới của nghiên cứu nằm ở việc tích hợp VR/AR vào quá trình tập luyện Thái Cực Quyền. Thông qua môi trường ảo và các mô hình 3D mô phỏng động tác chuẩn, người bệnh có thể quan sát trực quan từng tư thế, thực hành theo thời gian thực và nhận phản hồi ngay lập tức về độ chính xác của động tác. Điều này giúp người tập dễ dàng điều chỉnh tư thế, cải thiện khả năng phối hợp vận động và hạn chế nguy cơ thực hiện sai kỹ thuật.
Bên cạnh đó, hệ thống còn sử dụng cảm biến chuyển động, camera 3D và các thiết bị đeo thông minh để ghi nhận dữ liệu vận động của người bệnh như biên độ khớp, tốc độ di chuyển, khả năng giữ thăng bằng và mức độ phối hợp giữa các bộ phận cơ thể. Các dữ liệu này được phân tích nhằm hỗ trợ bác sĩ và chuyên gia phục hồi chức năng đánh giá tiến triển điều trị, đồng thời xây dựng chương trình luyện tập phù hợp với từng cá nhân.
Nghiên cứu cho thấy VR/AR đặc biệt hữu ích đối với các bệnh nhân mắc bệnh lý thần kinh hoặc rối loạn vận động. Đối với người bệnh sau đột quỵ, bệnh Parkinson hoặc chấn thương tủy sống mức độ nhẹ, môi trường thực tế ảo cho phép luyện tập trong điều kiện an toàn, giảm nguy cơ té ngã và tạo cơ hội thực hành lặp đi lặp lại để hình thành lại các kỹ năng vận động. Việc được hỗ trợ bởi các hình ảnh trực quan và phản hồi liên tục cũng giúp nâng cao nhận thức không gian và khả năng kiểm soát cơ thể của người bệnh.
Một lợi ích quan trọng khác là khả năng tăng cường động lực tập luyện. Các bài tập được thiết kế theo hướng tương tác, kết hợp yếu tố trò chơi hóa (gamification), giúp người bệnh cảm thấy hứng thú hơn trong quá trình phục hồi chức năng vốn thường kéo dài và dễ gây tâm lý chán nản. Đồng thời, công nghệ VR/AR còn cho phép triển khai mô hình tập luyện tại nhà dưới sự giám sát từ xa của chuyên gia y tế, góp phần giảm chi phí và tăng tính thuận tiện cho người bệnh.
Tuy vậy, nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra một số thách thức cần giải quyết như chi phí đầu tư thiết bị, yêu cầu về hạ tầng công nghệ, khả năng tiếp cận của người cao tuổi và hạn chế trong việc mô phỏng cảm giác lực hay tiếp xúc vật lý trong môi trường ảo. Dù vậy, với sự phát triển ngày càng nhanh của công nghệ số, VR/AR được kỳ vọng sẽ trở thành một phần quan trọng trong các chương trình phục hồi chức năng cá nhân hóa trong tương lai.
Theo các tác giả, sự kết hợp giữa Thái Cực Quyền – một phương pháp rèn luyện thân tâm truyền thống – với công nghệ VR/AR hiện đại là minh chứng cho xu hướng giao thoa giữa y học cổ truyền, khoa học vận động và công nghệ số. Cách tiếp cận này không chỉ nâng cao hiệu quả điều trị mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe thông minh, lấy người bệnh làm trung tâm trong thời đại chuyển đổi số.
Thông tin bài báo khoa học
Tên bài báo:
Utilization of VR/AR in Tai Chi Training for Rehabilitation Patients
(Ứng dụng thực tế ảo và thực tế tăng cường trong tập luyện Thái Cực Quyền cho bệnh nhân phục hồi chức năng)
Ngôn ngữ bài báo: Tiếng Anh
Tác giả:
Ho Nguyen Tuan Kiet
Tran Lam Tuan Kiet
Đơn vị công tác: University of Social Sciences and Humanities, Ho Chi Minh City (Học viên sau đại học khóa 2025–2027)
Bài báo được công bố tại: Kỷ yếu Hội thảo Khoa học Quốc tế về Công nghệ và Sức khỏe số – INCOTEH 2026
Trang: 121 – 131
ISBN: 978-604-357-503-3 Nhà xuất bản Khoa học Tự nhiên và Công nghệ
Kỷ yếu điện tử: https://ebook365.vn/ky-yeu-hoi-thao-khoa-hoc-quoc-te-ve-cong-nghe-va-suc-khoe-so-2026-international-scientific-conference-on-technology-and-digital-health-2026-bGXXZW.html