Số trẻ mắc cúm A tăng nhanh, cảnh giác biến chứng thần kinh
Ngày 12/10, một bé trai 10 tuổi được gia đình đưa đến Bệnh viện Nhi Trung ương sau một ngày sốt từng cơn lên tới 41°C, uống thuốc nhưng không hạ sốt, kèm ho có đờm và ngạt mũi nhiều. Kết quả xét nghiệm xác định trẻ mắc cúm A. Sau khi thăm khám, bác sĩ kê đơn điều trị ngoại trú và hướng dẫn gia đình chăm sóc dinh dưỡng trong thời gian hồi phục.
Trường hợp này xuất hiện trong bối cảnh số ca cúm A tại Bệnh viện Nhi Trung ương tăng mạnh. Thống kê của bệnh viện cho thấy, trong 5 tuần gần đây, số ca cúm A tăng hơn 7 lần, số trẻ phải nhập viện tăng từ 18 lên 124 ca.
.jpg)
Bệnh nhi được điều trị tại Khoa Điều trị tích cực Nội khoa – Bệnh viện Nhi Trung ương (Ảnh: Bệnh viện Nhi Trung ương)
Cúm có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường gia tăng vào các giai đoạn giao mùa, đặc biệt trong mùa thu - đông và đông - xuân. Sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm cùng môi trường tập trung đông người như trường học, gia đình tạo điều kiện thuận lợi cho virus lây lan.
Theo BS Lê Nhật Cường, khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương, phần lớn trẻ mắc cúm có thể hồi phục sau điều trị. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể chuyển nặng, gây viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não, suy hô hấp hoặc tổn thương nhiều cơ quan. Bệnh viện gần đây tiếp nhận một số trẻ mắc cúm A có biến chứng nghiêm trọng, dù được điều trị tích cực vẫn không qua khỏi.
Trong những biến chứng được bác sĩ cảnh báo có bệnh não hoại tử cấp tính (ANE) – một tình trạng thần kinh hiếm gặp nhưng có thể đe dọa tính mạng. Bệnh thường xuất hiện sau nhiễm virus, trong đó cúm A là một tác nhân được ghi nhận phổ biến, đặc biệt tại các nước châu Á.
ANE có thể tiến triển nhanh sau vài ngày trẻ xuất hiện các triệu chứng nhiễm virus như sốt cao, ho hoặc viêm đường hô hấp. Trẻ có thể đột ngột lơ mơ, rối loạn ý thức, co giật, hôn mê hoặc tăng trương lực cơ. Nhóm trẻ từ 2-5 tuổi thường được ghi nhận mắc bệnh, cũng là lứa tuổi dễ xảy ra co giật khi sốt cao.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên mặc định co giật ở trẻ đang sốt chỉ là phản ứng thông thường do thân nhiệt tăng. Khi trẻ sốt cao kèm triệu chứng hô hấp, co giật hoặc thay đổi ý thức, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá và xác định nguyên nhân.
Người cao tuổi, người mắc bệnh nền dễ suy hô hấp
Nguy cơ biến chứng do cúm A không chỉ tập trung ở trẻ em. Người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính cũng dễ bị tổn thương nặng khi nhiễm virus. Các bệnh viện Bạch Mai, Trung ương Quân đội 108 và Bệnh Nhiệt đới Trung ương ghi nhận số ca mắc tăng so với những tháng trước.
Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nhiều bệnh nhân cúm A phải điều trị tích cực do viêm phổi và suy hô hấp. Diễn biến bệnh không phải lúc nào cũng thể hiện qua mức độ sốt: có người chỉ sốt nhẹ nhưng tổn thương phổi đã nghiêm trọng.
Bác sĩ điều trị cho một bệnh nhân biến chứng nặng do cúm, tại Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương (Ảnh: Thanh Đặng)
Một bệnh nhân nữ 72 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp và tai biến mạch máu não, nhập viện trong tình trạng sốt cao, ho khạc đờm, khó thở tăng dần và suy hô hấp. Kết quả xét nghiệm xác định bệnh nhân mắc cúm A kèm viêm phổi nặng.
Theo BS Lê Thị Huyền, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân phải được hỗ trợ hô hấp. Sau ba ngày điều trị, người bệnh hết sốt, huyết động tương đối ổn định nhưng tổn thương phổi vẫn nặng, phải tiếp tục thở máy không xâm nhập.
Một trường hợp khác là nam bệnh nhân 73 tuổi, hút thuốc nhiều năm và mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Trong 3-4 tháng gần đây, người bệnh thường xuyên phải sử dụng thuốc khí dung tại nhà. Khoảng bốn ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện ho, sốt, khó thở tăng dần. Sau khi được xác định mắc cúm A, tình trạng nhanh chóng chuyển nặng với biểu hiện thở nhanh, phổi có nhiều ran bất thường.
Các bác sĩ phải đặt ống nội khí quản và tiến hành hồi sức tích cực, song tình trạng bệnh nhân không cải thiện, xuất hiện những rối loạn toàn thân nghiêm trọng. Trường hợp này cho thấy nguy cơ đặc biệt ở người có bệnh phổi mạn tính khi nhiễm cúm.
Theo các bác sĩ, cúm A có thể làm tăng phản ứng viêm và tình trạng tắc nghẽn đường thở ở người mắc COPD, khiến phổi tổn thương, khả năng trao đổi khí suy giảm và dẫn đến suy hô hấp nhanh. Vì vậy, người có bệnh phổi mạn tính cần được theo dõi sát khi ho, sốt hoặc khó thở tăng lên, kể cả khi thân nhiệt không quá cao.
Nhận biết sớm dấu hiệu chuyển nặng, không tự ý dùng thuốc
Cúm A lây truyền chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Các biểu hiện thường gặp gồm sốt, ho, đau họng, đau mỏi cơ thể và mệt mỏi. Ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền, virus có thể gây viêm phổi, làm nặng thêm bệnh sẵn có và dẫn đến suy hô hấp.
Đầu tháng 10, số liệu từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm được Bộ Y tế ghi nhận cho thấy số mắc cúm mùa có xu hướng gia tăng. Trước diễn biến này, ngành y tế khuyến cáo người dân duy trì vệ sinh tay, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng. Người mắc cúm nên hạn chế tiếp xúc gần với người khác để giảm nguy cơ lây nhiễm.
Trẻ tiêm phòng cúm tại Bệnh viện Nhi Trung ương (Ảnh: Giang Huy)
Khi có triệu chứng nghi ngờ cúm, người bệnh cần được theo dõi và thăm khám phù hợp, đặc biệt là trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính. Người dân không nên tự ý sử dụng thuốc, nhất là kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Các dấu hiệu như khó thở, thở nhanh, tím tái, đau tức ngực, lơ mơ hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh chóng là những cảnh báo cần đến cơ sở y tế ngay. Với trẻ em, phụ huynh cần đặc biệt chú ý khi trẻ rút lõm lồng ngực, li bì, co giật, không uống được hoặc có biểu hiện mất nước.
Trong bối cảnh số ca cúm gia tăng, việc nhận diện sớm dấu hiệu bất thường có ý nghĩa quyết định đối với quá trình xử trí, nhất là ở nhóm nguy cơ cao. Người dân không nên đánh giá mức độ bệnh chỉ dựa vào thân nhiệt, bởi sốt nhẹ không đồng nghĩa với cúm nhẹ. Theo dõi sát nhịp thở, ý thức và những thay đổi của sức khỏe sẽ giúp phát hiện sớm nguy cơ chuyển nặng, tránh để người bệnh đến viện khi biến chứng đã nghiêm trọng.
Theo: Tapchisuckhoecongdong