Canxi là khoáng chất thiết yếu đối với phụ nữ mang thai, đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành hệ xương, răng và sự phát triển toàn diện của thai nhi. Việc thiếu hụt canxi trong thai kỳ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ mà còn có thể gây ra nhiều hệ lụy đối với sự phát triển của trẻ.
Trong suốt thai kỳ, nhu cầu dinh dưỡng của người phụ nữ tăng lên đáng kể để đáp ứng quá trình phát triển nhanh chóng của thai nhi. Trong đó, canxi là một trong những khoáng chất quan trọng hàng đầu, tham gia trực tiếp vào quá trình hình thành hệ xương, hộp sọ, răng và hệ cơ của trẻ.
Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, khoảng 99% lượng canxi trong cơ thể tập trung ở xương và răng. Khi mang thai, thai nhi cần một lượng lớn canxi để phát triển hệ xương. Nếu khẩu phần ăn của người mẹ không cung cấp đủ, cơ thể sẽ tự động huy động canxi từ xương của mẹ để cung cấp cho thai nhi, khiến thai phụ dễ đối mặt với nguy cơ suy giảm mật độ xương.
Thiếu canxi trong thai kỳ có thể khiến thai phụ xuất hiện nhiều triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, đau lưng, đau nhức xương khớp, tê chân tay, chuột rút vào ban đêm, mất ngủ hoặc các vấn đề về răng như đau răng, sâu răng. Những biểu hiện này thường xuất hiện rõ hơn khi thai kỳ bước sang giai đoạn giữa và cuối.
Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ, tình trạng thiếu canxi còn tác động trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi. Một số nghiên cứu cho thấy trẻ sinh ra từ các bà mẹ thiếu canxi có nguy cơ cao gặp phải các vấn đề như chậm phát triển hệ xương, còi xương bẩm sinh, khò khè bẩm sinh hoặc các bất thường về cấu trúc xương.
Bổ sung canxi là một việc làm quan trọng mà tất cả các bà mẹ mang thai đều cần thực hiện (Ảnh minh hoạ internet)
Bên cạnh vai trò đối với sự phát triển của thai nhi, canxi còn tham gia vào nhiều hoạt động sinh lý quan trọng của cơ thể người mẹ. Khoáng chất này góp phần điều hòa quá trình đông máu, duy trì nhịp tim ổn định, hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh và cơ bắp, đồng thời giúp bảo vệ hệ xương của mẹ trước nguy cơ loãng xương trong và sau thai kỳ. Một số nghiên cứu cũng cho thấy việc bổ sung đủ canxi trong thai kỳ có thể góp phần giảm nguy cơ tiền sản giật và tăng huyết áp thai kỳ.
Nhu cầu canxi của phụ nữ mang thai thay đổi theo từng giai đoạn của thai kỳ. Theo khuyến nghị dinh dưỡng, trong ba tháng đầu thai kỳ, thai phụ cần khoảng 800 mg canxi mỗi ngày. Nhu cầu này tăng lên khoảng 1.000 mg mỗi ngày trong ba tháng giữa và có thể đạt khoảng 1.200–1.500 mg mỗi ngày trong ba tháng cuối, khi hệ xương của thai nhi phát triển mạnh nhất.
Sau khi sinh, nhu cầu canxi của người mẹ vẫn ở mức cao, đặc biệt trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ. Trung bình trong 100 ml sữa mẹ có khoảng 34 mg canxi cung cấp cho trẻ. Nếu khẩu phần dinh dưỡng của người mẹ không đảm bảo, cơ thể sẽ tiếp tục huy động canxi từ hệ xương để duy trì chất lượng sữa, từ đó làm tăng nguy cơ suy giảm mật độ xương ở phụ nữ sau sinh.
Trẻ bú mẹ từ nguồn sữa thiếu canxi cũng có thể xuất hiện các biểu hiện như dễ giật mình, quấy khóc, ngủ không yên giấc hoặc trong những trường hợp nặng hơn có thể xảy ra tình trạng co giật do rối loạn chuyển hóa khoáng chất.
Bổ sung canxi được xem là một chiến lược có hiệu quả về chi phí nhằm giảm thiểu các hậu quả bất lợi do thiếu canxi trong thai kỳ (Ảnh minh hoạ)
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo phụ nữ mang thai cần xây dựng chế độ ăn đa dạng, giàu canxi từ các nguồn thực phẩm tự nhiên như sữa và các chế phẩm từ sữa, cá nhỏ ăn cả xương, tôm, cua, các loại hạt và rau xanh đậm. Bên cạnh đó, việc bổ sung vitamin D thông qua ánh nắng mặt trời hoặc thực phẩm cũng rất cần thiết để cơ thể hấp thu canxi hiệu quả hơn. Trong trường hợp khẩu phần ăn không đáp ứng đủ nhu cầu, thai phụ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn bổ sung canxi phù hợp, đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé trong suốt thai kỳ.
Theo: Tạp chí sức khỏe cộng đồng