Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 22/5 đã nâng mức nguy cơ y tế công cộng do đợt bùng phát Ebola tại CHDC Congo từ “cao” lên “rất cao”, trong bối cảnh số ca nghi nhiễm và tử vong tiếp tục gia tăng nhanh chóng, làm dấy lên lo ngại về khả năng dịch bệnh lan rộng tại khu vực Trung Phi.

Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo ông “vô cùng lo ngại về quy mô và tốc độ” lây lan của dịch bệnh Ebola hiện tại (Ảnh: AFP)
Phát biểu tại cuộc họp báo ở Geneva, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết, mức độ rủi ro hiện được đánh giá là “rất cao” ở cấp quốc gia, “cao” ở cấp khu vực và “thấp” trên phạm vi toàn cầu.
“Đợt bùng phát Ebola tại CHDC Congo đang lây lan nhanh chóng”, ông Tedros nói. “Chúng tôi hiện điều chỉnh đánh giá nguy cơ lên mức rất cao ở cấp quốc gia, cao ở cấp khu vực và thấp ở cấp toàn cầu”.
Theo WHO, đến nay CHDC Congo đã xác nhận 82 ca mắc Ebola, trong đó có 7 ca tử vong. Tuy nhiên, cơ quan này cảnh báo quy mô thực tế của dịch bệnh có thể lớn hơn nhiều.
“Nhưng chúng tôi biết dịch bệnh tại CHDC Congo lớn hơn rất nhiều. Hiện đã có gần 750 ca nghi nhiễm và 177 ca tử vong nghi liên quan đến Ebola”, ông Tedros cho biết thêm.
Đợt bùng phát lần này liên quan tới chủng Bundibugyo - một biến thể Ebola hiện chưa có vaccine hay phương pháp điều trị được phê duyệt. WHO đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp y tế quốc tế đối với chủng virus này hôm 17/5.
WHO cũng cho biết tình trạng bạo lực và mất an ninh tại nhiều khu vực ở CHDC Congo đang làm suy giảm đáng kể hiệu quả ứng phó dịch bệnh.
Ông Abdirahman Mahamud, Giám đốc điều hành phụ trách cảnh báo và ứng phó khẩn cấp y tế của WHO nhận định: “Khả năng virus này lây lan nhanh là rất cao, cực kỳ cao, và điều đó đã làm thay đổi toàn bộ cục diện”.
Trong khi đó, tình hình tại Uganda hiện được đánh giá là tương đối ổn định. WHO xác nhận có hai ca mắc Ebola tại Uganda liên quan tới những người di chuyển từ CHDC Congo sang, trong đó một trường hợp đã tử vong.
Theo ông Tedros, các biện pháp mà Uganda triển khai, bao gồm truy vết tiếp xúc quy mô lớn và hủy một sự kiện tập trung đông người, “dường như đã phát huy hiệu quả trong việc ngăn chặn đà lây lan của virus”.

Một nhân viên y tế đo nhiệt độ cho một phụ nữ ở Goma, tỉnh Bắc Kivu, Cộng hòa Dân chủ Congo (Ảnh: Reuters)
WHO cũng xác nhận một công dân Mỹ làm việc tại Congo đã có kết quả dương tính với Ebola và được chuyển tớiĐức để điều trị.
“Chúng tôi cũng ghi nhận thông tin về một công dân Mỹ khác có tiếp xúc nguy cơ cao và đã được chuyển tới Cộng hoà Séc”, ông Tedros cho biết.
Bên cạnh các biện pháp kiểm soát dịch truyền thống, WHO đang xem xét khả năng sử dụng thuốc kháng virus thử nghiệm Obeldesivir nhằm ngăn ngừa bệnh phát triển ở những người tiếp xúc với virus Ebola.
Bà Sylvie Briand, trưởng nhóm khoa học của WHO cho biết, Obeldesivir là thuốc kháng virus Covid dạng uống đang được Gilead Sciences phát triển.
“Đây là loại thuốc đầy triển vọng, nhưng việc triển khai vẫn phải tuân thủ một quy trình rất, rất nghiêm ngặt”, bà Briand nhấn mạnh.
Nhìn chung, trong bối cảnh chủng Bundibugyo hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu, WHO cho rằng việc khoanh vùng dịch, truy vết tiếp xúc và tăng cường giám sát y tế vẫn là những công cụ then chốt để ngăn Ebola lan rộng. Tuy mức độ rủi ro toàn cầu hiện vẫn được đánh giá là thấp, song việc số ca nghi nhiễm tiếp tục gia tăng nhanh tại CHDC Congo đang cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với hệ thống y tế nước này cũng như các nỗ lực ứng phó dịch bệnh của cộng đồng quốc tế.
Nguồn: CNA