Mặc dù đối với tai người, chúng nghe giống như những tiếng gõ cơ học lặp đi lặp lại, các nhà khoa học vừa phát hiện ra rằng loài động vật biển khổng lồ này sắp xếp âm thanh của chúng theo những khuôn mẫu tương tự như tiếng nói của con người. Khám phá này đã đưa nhân loại tiến thêm một bước dài trong việc giải mã phương thức giao tiếp phức tạp của thế giới đại dương.
Cá nhà táng con bơi cạnh mẹ. Ảnh: National Geographic
Nghiên cứu trước đây từng chỉ ra rằng những tiếng click này (được giới khoa học gọi là coda) có đặc tính âm học giống với nguyên âm của con người. Mới đây, các nhà nghiên cứu thuộc Dự án CETI đã khám phá thêm một chiều hướng mới của những âm thanh này. Chi tiết công trình vừa được công bố trên tạp chí Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. Nhóm đã tiến hành phân tích gần 4.000 coda từ một bộ dữ liệu khổng lồ về âm thanh của loài vật này. Họ tập trung vào 15 con cá nhà táng cái và con non ở ngoài khơi Dominica thuộc vùng biển Caribe, đồng thời loại trừ những con đực trưởng thành do tập tính sống đơn độc của chúng. Để phân tích cấu trúc của tiếng click, các chuyên gia đã xem xét hình dạng của sóng âm, đặc biệt là các đỉnh tần số trong phổ âm thanh và đo lường thời gian giữa mỗi lần click.
Kết quả cho thấy các coda của cá nhà táng sở hữu 5 đặc điểm vô cùng giống với âm vị học của con người. Đầu tiên, họ phân loại được hai kiểu coda khác nhau dựa trên số lượng đỉnh âm thanh: a-coda (có một đỉnh) và i-coda (có hai đỉnh). Những âm thanh này cũng có các quy luật hoạt động riêng biệt. Ví dụ, a-coda có bản chất dài hơn i-coda, và bản thân i-coda lại có các phiên bản ngắn và dài khác nhau. Thêm vào đó, mỗi cá thể cá nhà táng lại có một nhịp độ độc đáo riêng, nghĩa là có con phát ra tiếng click nhanh hơn hoặc chậm hơn những con khác.
Một điểm tương đồng đáng kinh ngạc nữa với tiếng nói con người là sự hòa âm. Khi cá voi chuyển từ coda này sang coda tiếp theo, tiếng click đầu tiên của âm thanh mới đôi khi khớp với chất lượng âm thanh của coda trước hoặc sau đó. Hiện tượng này giống hệt cách các âm thanh hòa quyện và biến đổi khi con người nói chuyện liền mạch. Bằng cách pha trộn và kết hợp 5 đặc điểm này, cá nhà táng có thể tạo ra hàng nghìn sự kết hợp khả dĩ, minh chứng cho một hệ thống giao tiếp cực kỳ phong phú và tinh vi.
Trong bài báo khoa học, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh: "Do đó, các phát âm coda của cá nhà táng rất phức tạp và đại diện cho một trong những sự tương đồng gần nhất với âm vị học của con người trong số bất kỳ hệ thống giao tiếp động vật nào được phân tích".
Mặc dù cá voi và con người rõ ràng có cấu tạo sinh học rất khác nhau, các nhà nghiên cứu cho rằng những điểm tương đồng này đã phát triển một cách hoàn toàn tự nhiên. Họ khẳng định: "Tất cả 5 đặc tính đều có sự tương đồng chặt chẽ trong ngữ âm học và âm vị học của ngôn ngữ loài người, cho thấy sự tiến hóa độc lập". Tác động của khám phá này mang ý nghĩa vô cùng to lớn. Khi càng hiểu nhiều về các quy luật giao tiếp của cá voi, chúng ta càng tiến gần hơn đến ngày có thể giải mã hoàn toàn những tiếng click và thực sự hiểu được những "gã khổng lồ" dưới biển sâu này đang nói gì với nhau.
Theo: Thanh Tùng (TTXVN)