Một người đàn ông 56 tuổi bị suy gan cấp đã được các bác sĩ Trung Quốc kết nối tạm thời với lá gan lợn biến đổi gene thông qua mạch máu ở chân, giúp lọc độc tố và duy trì sự sống trong lúc chờ gan hiến tặng. Phương pháp này được xem như “liệu pháp cầu nối,” mở ra hy vọng mới cho bệnh nhân đang chờ ghép tạng.
Một nhóm bác sĩ tại Bệnh viện Xijing thuộc Đại học Y khoa Không quân ở Tây An, Trung Quốc, đã phẫu thuật nối gan cho một người đàn ông bị suy gan với một lá gan lợn biến đổi gen được cấy ghép từ bên ngoài (Ảnh: Xinhua qua Alamy)
Nhóm nghiên cứu thực hiện ca phẫu thuật cho biết, một người đàn ông 56 tuổi bị suy gan đã trở thành người sống đầu tiên được phẫu thuật nối gan với gan lợn biến đổi gen. Gan lợn đã lọc máu cho người đàn ông này trong vài ngày trong khi ông chờ đợi được ghép gan người.
Theo bác sĩ phẫu thuật Lin Wang, một trong những người dẫn đầu ca mổ hồi tháng 1 tại Bệnh viện Xijing thuộc Đại học Y khoa Không quân ở Tây An, Trung Quốc thì bệnh nhân này đã được ghép gan người và đang hồi phục tốt.
Những người ủng hộ việc cấy ghép nội tạng động vật biến đổi gen vào người, một thủ thuật gọi là cấy ghép dị loài, hy vọng rằng phương pháp này có thể giảm số người chết trong khi chờ đợi được ghép tạng người. Ít nhất một chục người ở Mỹ và Trung Quốc đã nhận được nội tạng lợn bao gồm tim, thận, gan và tuyến ức. Các thử nghiệm lâm sàng đang được tiến hành ở cả hai quốc gia. Tuy nhiên, cấy ghép nội tạng là những ca phẫu thuật có rủi ro cao và người nhận phải dùng thuốc ức chế miễn dịch suốt đời. Trong ca phẫu thuật mới nhất, người nhận được nối với gan lợn bên ngoài cơ thể – một thủ thuật gọi là truyền dịch ngoài cơ thể.
Theo Wayne Hawthorne - một bác sĩ phẫu thuật và nhà nghiên cứu cấy ghép tại Đại học Sydney ở Úc, thủ thuật này là một liệu pháp bắc cầu cho phép các cơ quan của người bệnh phục hồi, và nó có thể cứu sống những người quá yếu để chờ đợi tạng hiến tặng mà không cần can thiệp.
Phương pháp truyền dịch ngoài cơ thể sử dụng nội tạng lợn đã được thực hiện từ những năm 1990, nhưng sự phát triển của các nội tạng lợn biến đổi gen tương thích hơn với con người đã làm giảm nguy cơ đào thải nội tạng. Một nhóm nghiên cứu của Mỹ đã kết nối ít nhất bốn người chết lâm sàng với gan lợn biến đổi gen bên ngoài cơ thể . Việc các bác sĩ phẫu thuật ở Trung Quốc có thể thực hiện điều này trên người sống là "một thành tựu đáng kể", Hawthorne nói thêm.
Muhammad Mohiuddin, một nhà nghiên cứu kiêm bác sĩ lâm sàng tại Trường Y thuộc Đại học Maryland ở Baltimore, người đã dẫn đầu ca ghép tim lợn đầu tiên vào người sống năm 2022, đồng ý rằng công nghệ này có thể cứu sống nhiều người.
Hawthorne và Mohiuddin cho biết họ rất muốn biết thêm chi tiết về ca phẫu thuật ở Trung Quốc, bao gồm lượng thuốc ức chế miễn dịch đã được sử dụng, tình trạng sức khỏe của người đàn ông thay đổi như thế nào theo thời gian và thời gian người bệnh có thể được kết nối với gan nhân tạo. Hawthorne nói thêm rằng kết quả xét nghiệm chức năng gan trước, trong và sau ca phẫu thuật cũng sẽ cần thiết nếu nhóm nghiên cứu công bố phát hiện của mình.
Theo bác sĩ Wang, người nhận tạng ở Trung Quốc mắc bệnh viêm gan B mãn tính, một bệnh gan nghiêm trọng, và tổn thương do rượu gây ra, dẫn đến suy giảm chức năng gan đột ngột. Ông đã phải nhập viện ở Thượng Hải, Trung Quốc, trong một tháng trước khi nhóm của bác sĩ Wang điều trị cho ông. Vì không có tạng hiến tặng, các bác sĩ phẫu thuật đã quyết định - với sự đồng ý của người bệnh và gia đình - thử nghiệm xem gan lợn có thể đảm nhiệm chức năng của gan đang suy yếu của ông hay không.
Theo ông Wang, gan lợn được cấy ghép có chứa sáu biến đổi gen và được cung cấp bởi công ty ClonOrgan Biotechnology ở Thành Đô, Trung Quốc. Sáu biến đổi gen này bao gồm ba gen lợn bị bất hoạt và ba gen sản sinh protein người được đưa vào, nhằm giảm nguy cơ người nhận từ chối tạng cấy ghép.
Các bác sĩ phẫu thuật đã khâu các ống vào tĩnh mạch ở chân người đàn ông, nối ông với một thiết bị truyền dịch chứa gan lợn. Máu của ông được dẫn qua gan lợn để loại bỏ các chất thải độc hại tích tụ do suy gan. Các bác sĩ cho biết không có dấu hiệu cho thấy cơ quan được ghép bị đào thải, và chức năng gan của người đàn ông bắt đầu được cải thiện sau đó.
Năm ngoái, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cũng đã phê duyệt một thử nghiệm lâm sàng nhằm đánh giá mức độ an toàn của liệu pháp tưới máu ngoài cơ thể bằng gan lợn biến đổi gen để điều trị suy tạng
Theo: Tạp chí sức khỏe cộng đồng